شاید شما هم چنین عادتی داشته باشید. شب که خسته از کار و مشغله روزانه بازمیگردید، دلتان میخواهد سراغ یوتیوب، نتفلیکس یا هر اپلیکیشن دیگری بروید. این پلتفرمها معمولا بدون اینکه چیزی را جستجو کنید، دقیقا همان ویدئویی را برایتان میآورند که مطابق سلیقه شماست. این تنها یکی از کاربردهای رایج هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو است. در این یادداشت همراه ما باشید تا به موضوع جذاب نقش هوش مصنوعی در مدیریت محتوای ویدئویی بپردازیم.
هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو چه نقشی میتواند داشته باشد؟
هنگامی که از کاربرد AI در سرویسهای استریمینگ حرف میزنیم، ذهن بسیاری از افراد به الگوهای پیشنهاد فیلم و سریال میرود. اما واقعیت این است که کاربرد هوش مصنوعی در ویدئو بسیار گستردهتر از این حرفهاست. در واقع هوش مصنوعی میتواند از لحظهای که یک ویدئو آپلود میشود تا لحظهای که روی صفحه موبایل یا لپتاپ شما پخش میشود، حضور داشته باشد.
بیشتر بخوانید: تفاوت وبسرویس و API چیست؟
شاید برایتان جالب باشد بدانید یوتیوب تنها هر دقیقه بیش از 500 ساعت ویدئو دریافت میکند. اما چطور میتوان این همه داده را دستهبندی کرد؟ برای هر کدام زیرنویسی گذاشت و از همه مهمتر، محتوای آن را برای گروههای مختلف سنی بررسی کرد؟ پاسخ همه اینها در جادوی هوش مصنوعی، کلان داده و یادگیری ماشین است.
تحلیل کلان دادهها به کمک هوش مصنوعی برای پلتفرمها این امکان را فراهم میکند تا با تحلیل رفتار کاربران، الگوها را کشف و شناسایی کنند، همچنین علاوه بر ارائه زیرنویس برای این ویدئوها، کار دوبله و ترجمه خودکار ویدئو را نیز انجام دهند و در نهایت با شخصیسازی تجربه کاربری در پلتفرمهای ویدئویی علاوه بر جلب رضایت مخاطب، سود پلتفرم را هم بالا افزایش بدهند.
کاربردهای هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو
از لحظهای که یک ویدئو آپلود میشود تا زمانی که روی صفحه شما پخش میشود، چند نقطه کلیدی وجود دارد که هوش مصنوعی در آنها نقشآفرینی میکند. در ادامه همراه ما باشید تا به چند مورد از کاربردهای هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو بپردازیم:

- سیستمهای پیشنهاددهنده ویدئو: شاید بتوان گفت مهمترین کاربرد هوش مصنوعی در پلتفرمهای ویدئویی شخصیسازی محتوا با هوش مصنوعی باشد. تحقیقات نیز نشان میدهد نزدیک 71 درصد کاربران انتظار دارند پلتفرمها تجربهای متناسب با علایق و سلایق خودشان به آنها ارائه دهند و اگر این قابلیت را نداشته باشند، سراغ گزینه بعدی میروند.
- سیستم توصیهگر (Recommendation System): با تحلیل رفتار کاربران چیزی فراتر از یک تاریخچه ساده میبیند. این سیستم رفتار هر کاربر را دقیق بررسی میکند. مثلا اینکه چه ویدئوهایی تا آخر تماشا شده، چه جاهایی دکمه توقف خورده، کاربر به چه ژانرهایی امتیاز داده و حتی چه ساعتهایی را آنلاین بوده است. بعد از همه این تحلیلها یک لیست شخصیسازی شده میسازد که احتمال کلیک روی آن بسیار بالاست. مثلا نتفلیکس به این معروف است که بخش اعظمی از محتوایی را که کاربرانش میبینند، از طریق همین سیستم توصیه کشف میکند.
- بهینهسازی کیفیت ویدئو با هوش مصنوعی: یکی دیگر از جاهایی که میتوان ارتباط هوش مصنوعی و پخش آنلاین ویدئو را بررسی کرد، در کیفیت پخش فیلم است. در گذشته معمولا به این صورت بود که وقتی اینترنت ضعیف میشد، ویدئو میایستاد و یک دایره وسط صحنه شروع به چرخیدن میکرد. اما حالا الگوریتمهای هوش مصنوعی به صورت لحظهای وضعیت شبکه، قدرت دستگاه و حجم محتوا را با هم بررسی میکند و کیفیت ویدئو را بر این اساس تنظیم میکند. آمازون پرایم و یوتیوب از این فناوری برای حفظ کیفیت ویدئو استفاده میکنند. در نتیجه تجربه مطلوبی را از تماشای ویدئو برای مخاطب به ارمغان میآورند.
- برچسبگذاری، دستهبندی و تولید زیرنویس خودکار: الگوریتمهای هوش مصنوعی ویدئوها را از نظر بصری و صوتی آنالیز میکنند و سپس تشخیص میدهند کدام محتوا کمدی، اکشن، کودکانه، آموزشی و یا چیز دیگری است و سپس خودشان آن محتوا را برچسبزنی میکنند و متادیتا اضافه میکنند.
- کاربرد دیگر پردازش ویدئو با هوش مصنوعی در این زمینه، تولید زیرنویس خودکار با فناوری گفتار به متن است. یوتیوب این قابلیت را دارد تا برای هر ویدئویی که آپلود میشود، به صورت خودکار زیرنویس بسازد تا ناشنوایان و افرادی که میخواهند بیصدا ویدئو ببینند از آن استفاده کنند.
- تشخیص محتوای نامناسب و مدیریت حق مولف: یکی از مهمترین چالشهای پلتفرمهای ویدئویی تشخیص محتوای نامناسب ویدئوهاست. سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند با تحلیل تصویر و صدا، میزان خشونت محتوا یا محتوای نامناسب برای کودکان را شناسایی کنند، سپس آن را کنار بگذارند و یا حذف کنند. در همین راستا تشخیص نقض حق مولف (Copyright Detection) یکی دیگر از کاربردهای هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو است. مثلا اگر کسی ویدئویی را آپلود کند که صدای یک ترک موسیقی کپیرایت داخل آن باشد، سیستم به صورت خودکار شناسایی میکند و ویدئوی مذکور را حذف میکند تا درآمد آن را به صاحب حق مولف منتقل میکند.
- تحلیل رفتار کاربران و پیشبینی ریزش: یادگیری ماشین در استریم ویدئو کاربردهای دیگری دارد که شاید بسیار کم دیده شود، اما برای بسیاری از کسبوکارها مهم است. مثلا هوش مصنوعی میتواند این موضوع را پیشبینی کند که کدام کاربر قرار است اشتراکش را کنسل کند. به این صورت که الگوریتمها رفتار کاربران را در طول زمان رصد میکنند. مثلا اگر یک نفر قبلا هر روز از یک پلتفرم ویدئویی استفاده میکرد، اما حالا یک هفتهای آنلاین نباشد، این را به عنوان یک علامت خطر میشناسند. در اینجا پلتفرم میتواند اقداماتی را برای بازگرداندن مخاطب انجام دهد. مثلا پیشنهاد شخصی بفرستد، کد تخفیف ارائه دهد و یا محتوایی را معرفی کند که به احتمال زیاد برای آن کاربر جذاب است تا نرخ ریزش کاربران کاهش پیدا کند.
- تبلیغات هدفمند در پلتفرمهای ویدئویی: یکی از کاربردهای جالب هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو تبلیغات هدفمند است. این ویژگی به خصوص برای آن دسته از پلتفرمهایی که مانند یوتیوب از تبلیغات درآمد دارند، مناسب است. همچنین هوش مصنوعی از دادههایی که از تحلیل رفتار کاربران به دست آمد، استفاده میکند تا تبلیغاتی را نشان دهند که احتمال کلیک کردن روی آن بالاست. این موضوع هم به نفع کاربر است، زیرا تبلیغاتی را تماشا خواهد که مرتبط است و هم به نفع تبلیغدهنده، زیرا مخاطب خود را پیدا میکند و تبلیغی را ارائه میدهد که نرخ تبدیل آن بالاست.
جمعبندی
وقتی پلتفرمی مانند نتفلیکس سلیقه شما را بهتر از خودتان میشناسد، وقتی یوتیوب در کسری از ثانیه تشخیص میدهد که یک ترک موسیقی دارای قوانین کپیرایت است، وقتی با وجود سرعت پایین اینترنت، ویدئو شما همچنان پخش میشود، یعنی پشت صحنه هوش مصنوعی دارد کار میکند.
بیشتر بخوانید: پیش بینی و تحلیل رفتار مشتری با هوش مصنوعی
نکته جالب اینجاست که بسیاری از کاربران حتی متوجه حضور این فناوری نمیشوند. در واقع موفقترین کاربردهای هوش مصنوعی در پلتفرمهای پخش ویدئو همانهایی هستند که به وضوح دیده نمیشوند. یعنی الگوریتمهایی که بیوقفه محتوا را دستهبندی میکنند، تجربه تماشا را بهبود میدهند، امنیت پلتفرم را حفظ میکنند و به کاربران کمک میکنند سریعتر به محتوای مورد علاقه خود برسند. به همین دلیل هوش مصنوعی را میتوان یکی از مهمترین فناوریهای پشت پرده صنعت استریمینگ دانست. فناوریای که هم تجربه کاربران را ارتقا میدهد و هم به پلتفرمها کمک میکند محتوای خود را در مقیاس میلیونها کاربر مدیریت کنند.
البته که داستان فقط به اینجا ختم نمیشود. علاوه بر اینکه هوش مصنوعی در مدیریت محتوای ویدئویی نقش دارد، دنیای ساخت ویدئو را هم متحول کرده است. بهترین ابزارهای ساخت ویدئو با هوش مصنوعی حالا میتوانند برای شما از متنی ساده، یک ویدئو حرفهای بسازند. به بیان دیگر میتوان گفت، هوش مصنوعی در صنعت ویدئو هم در سمت مصرف محتوا و هم در سمت تولید محتوا نقشآفرینی میکند. حالا دیگر از لحظهای که یک ویدئو ساخته میشود تا زمانی که به مخاطب مناسب پیشنهاد داده شود، ردپای این فناوری شگفتانگیز در تمام مراحل دیده میشود و روندهای فعلی نشان میدهد آینده پلتفرمهای پخش ویدئو با AI در افزایش کیفیت تجربه کاربری، مدیریت هوشمند محتوا و تولید ویدئوهای خودکار شکل خواهد گرفت.








