تا همین چند سال پیش هرگاه صحبت از هوش مصنوعی در کسب‌وکار می‎شد، بیشتر افراد، ناخودآگاه یاد شرکت‌های غول‌پیکر تکنولوژی یا فیلم‌های علمی تخیلی می‌افتادند. اما حالا داستان اساسا فرق کرده است. حالا حتی یک آنلاین شاپ کوچک، یک شرکت خدماتی نه چندان بزرگ و حتی یک استارتاپ ساده چند نفره نیز می‌تواند از AI استفاده کند و از مزایای هوش مصنوعی در کسب و کار بهره‌مند شود. اگر به پیاده‌‎سازی هوش مصنوعی در کسب‌وکار فکر می‌کنید. در این یادداشت همراه ما باشید تا به صورت بسیار ساده و کاربردی مراحل پیاده‌سازی AI را به شما نشان دهیم.

بهترین کاربردهای هوش مصنوعی در کسب ‌و کار

دنیای کسب‌وکار امروز آن‌قدر رقابتی شده و سرعت تغییرات آن‌قدر بالا رفته که دیگر روش‌های سنتی به‌تنهایی پاسخگو نیستند. حالا دیگر هوش مصنوعی برای شرکت‌ها یک ابزار لوکس نیست، بلکه به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. در ادامه همراه ما باشید تا برخی از کاربردهای مهم هوش مصنوعی در کسب‌وکار را بررسی کنیم:

· پشتیبانی مشتری و چت‌بات هوشمند: یکی از رایج‌ترین ابزارهای AI برای کسب‌وکار و پراستفاده‌ترین راه اتوماسیون با هوش مصنوعی، چت‌بات‌های پاسخگوی مشتری هستند. این چت‌بات‌ها می‌توانند به صورت بیست‌وچهارساعته به سوالات رایج مخاطبان پاسخ دهند. سفارش‌ها را پیگیری کنند و حتی مشکلات ساده مشتریان را حل کنند. این موضوع علاوه بر اینکه باعث افزایش سرعت پاسخگویی به سوالات می‌شود، تمرکز تیم پشتیبانی را نیز به موضوعات مهم‌تری معطوف می‌‎کند.

· اتوماسیون فرآیندها و کارهای تکراری: بسیاری از کارهای روزمره داخل شرکت‌ها مانند ثبت‌ اطلاعات، ارسال ایمیل، گزارش‌گیری یا پردازش فاکتور، اموری تکراری و زمان‌بر هستند. به وسیله هوش مصنوعی می‌توان بسیاری از این فرآیندها را اتوماتیک کرد و جلوی خطای انسانی را گرفت. در نتیجه هم هزینه‌های شرکت کمتر می‌شود و هم تیم‌ها می‌توانند زمان بیشتری را برای کارهای مهم و خلاقانه‌تر صرف کنند.   

· تحلیل داده و تصمیم‌گیری هوشمند: امروزه کسب‌وکارها با حجم زیادی از داده سروکار دارند، اما بسیاری اوقات از این داده‌ها به درستی استفاده نمی‌شود. هوش مصنوعی می‌تواند رفتار مشتری‌ها، روند فروش، عملکرد کمپین‌های تبلیغاتی و حتی آینده بازار را نیز تحلیل کند و این یعنی مدیرها به جای حدس زدن، می‌توانند بر اساس اطلاعات واقعی تصمیم بگیرند. این بخش، از نظر استراتژیک اهمیت دارد و یکی از مهم‌ترین مزایای استفاده از هوش مصنوعی در کسب و کار محسوب می‌شود.

· بازاریابی و فروش هوشمند: کاربرد AI در فروش و پشتیبانی بسیار گسترده است و از تولید محتوای تبلیغاتی گرفته تا پیشنهاد محصول به مشتری‌ها، تحلیل رفتار کاربران و اجرای کمپین‌های شخصی‌سازی شده را شامل می‌شود. مثلا فروشگاه‌های آنلاین می‎توانند به کمک هوش مصنوعی محصولی را به مشتری پیشنهاد بدهند که احتمال خرید آن بالاست. این قابلیت هوش مصنوعی در کسب‎ و کار، علاوه بر اینکه باعث افزایش فروش می‌شود به بهتر شدن تجربه مشتری نیز منجر خواهد شد.

· مدیریت منابع انسانی و استخدام: بسیاری از شرکت‌ها همین الان هم از هوش مصنوعی برای بررسی رزومه‌ها، تحلیل مهارت متقاضی‌ها، پیش‌بینی عملکرد نیروها و در یک کلام اتوماسیون فرآیندها استفاده می‎کنند. این کار باعث می‎شود که فرآیند استخدام با سرعت بالا و به صورت دقیق انجام شود. علاوه بر این، ابزارهای AI می‌توانند به تیم منابع انسانی کمک کنند تا به درستی عملکرد کارکنان را تحلیل کنند و برنامه‌های آموزشی مناسبی را ارائه دهند.

· پیش‌بینی بازار و مدیریت موجودی: یکی دیگر از کاربردهای مهم هوش مصنوعی در کسب ‌و کار، پیش‌بینی تقاضا و مدیریت موجودی است. هوش مصنوعی می‌تواند بر اساس رفتار مشتری‌ها، فصل فروش، شرایط بازار و داده‌های قبلی پیش‌بینی کند تا ببیند چه محصولی بیشتر به فروش می‌رود و چه زمانی ممکن است کمبود موجودی پیش بیاید. این موضوع مخصوصا برای فروشگاه‌های اینترنتی و شرکت‌های پخش بسیار اهمیت دارد، زیرا جلوی هزینه‌های اضافی و انبارداری اشتباه را می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: ساخت منشی هوش مصنوعی؛ راهنمای کامل طراحی و راه‌اندازی دستیار هوشمند برای کسب‌وکارها

مراحل پیاده‌سازی هوش مصنوعی در کسب‌وکارها

پیاده‌سازی هوش مصنوعی در کسب‌وکار چیزی نیست که بتوان تنها با خرید چند ابزار هوشمند انجام داد. واقعیت این است که اجرای AI در سازمان یک مسیر مرحله به مرحله است که اگر به درستی طی شود، می‌تواند سبک کار کردن شرکت را تغییر دهد. بسیاری از شرکت‌ها، بی‌مقدمه و ناگهان سراغ ابزارهای AI می‌روند، اما نتیجه نمی‌گیرند. در صورتی که استراتژی هوش مصنوعی برای کسب‌وکار به یک نقشه راه مشخص نیاز دارد تا بدانید باید از کجا شروع کنید تا در نهایت به هدف دلخواهتان برسید. پس اگر به تحول دیجیتال با هوش مصنوعی فکر می‌کنید در ادامه همراه ما باشید تا مراحل پیاده‌سازی هوش مصنوعی در کسب‌وکارها را به صورت قدم به قدم بگوییم:

· مشخص کردن هدف‌ها و نیازهای واقعی کسب‌وکار: اولین قدم این است که برای خودتان به صورت واضح مشخص کنید چرا می‌خواهید از AI استفاده کنید. اینکه نیاز، هدف و مسئله اساسی شرکت خود را پیدا کنید، بسیار مهم‌تر از پیدا کردن بهترین ابزارهای هوشمند است. ببینید چه موضوعی را می‌خواهید حل کنید؟ می‌خواهید هزینه‌ها را کم کنید؟ فروش را بالا ببرید؟ پشتیبانی مشتری را بهتر کنید؟ وقتی که هدف مشخص باشد، نیمی از چالش‌های پیاده‌سازی هوش مصنوعی نیز رفع می‌شود.

· بررسی آمادگی سازمان و زیرساخت‌ها: سپس شرایط شرکت و کسب‌وکار خودتان را با دقت بررسی کنید. ببینید از نظر داده‌، سیستم‌ها و حتی فرهنگ کاری آماده هستید یا نه. داده در پروژه‌های AI بسیار اهمیت دارد. بسیاری از پروژه‌های هوش مصنوعی شکست می‌خورند زیرا داده درستی ندارند یا تیم‌ها هنوز آماده کار با ابزارهای جدید نیستند. این مرحله به شما کمک می‌کند تا متوجه شوید چه چیزی کم دارید و باید از کجا شروع کنید!

· آماده‌سازی و مدیریت داده‌ها: داده قلب هر پروژه هوش مصنوعی است. اگر داده‌های شما ناقص، نامرتب یا بی‌کیفیت باشند. حتی بهترین مدل‌های AI هم نتیجه خوبی نمی‌گیرند. در این مرحله باید حواستان را به خوبی جمع کنید تا داده‌ها تمیز و ساختارمند باشند و از آن‌ها بتوان برای آموزش مدل‌ها استفاده کرد. این بخش را که یکی از مهم‌ترین قسمت‌های پیاده‌سازی هوش مصنوعی در کسب‌وکار است، جدی بگیرید.

· انتخاب ابزارهای مهم و شروع پروژه‌های کوچک: به جای اینکه بخواهید همه چیز را به صورت همزمان تغییر بدهید، بهتر است ابتدا با پروژه‌های کوچک شروع کنید. در این صورت هزینه پیاده‌سازی هوش مصنوعی نیز برای شما معقولانه خواهد بود. مثلا یک چت‌بات پشتیبانی یا یک مدل ساده را برای تحلیل فروش انتخاب کنید. شروع با پروژه‌های کوچک کمک می‌کند بازگشت سرمایه و ROI هوش مصنوعی سریع‌تر قابل اندازه‌گیری باشد و ریسک سرمایه‌گذاری نیز کاهش پیدا کند.

· ساخت تیم یا استفاده از متخصصان AI: برای اجرای درست AI معمولا به یک تیم هوش مصنوعی نیاز دارید که اعضای این تیم شامل متخصص داده، بینایی ماشین، پردازش گفتار و… باشند. بعضی از شرکت‌ها سرویس‌های آماده‌ای را به شما معرفی می‌کنند تا سریع‌تر پروژه تحول دیجیتال با هوش مصنوعی را کلید بزنید. مثلا API های آماده ویرا، علاوه بر اینکه شما را از داشتن و تامین هزینه زیرساخت هوش مصنوعی بی‌نیاز می‎کنند، به شما کمک می‌کنند تا بدون متخصص هوش مصنوعی هم بتوانید هوشمند شوید.

· تست، اجرا و توسعه مرحله‌ای: بعد از انتخاب ابزار مناسب، باید آن را در مقیاس کوچک تست و شناسایی کنید. اگر نتیجه خوب بود می‌توانید آن را به صورت گسترده استفاده کنید. این روش باعث می‌شود هم سریع‌تر خطاها را شناسایی کنید و هم هزینه شکست برای شما کمتر می‌شود. در واقع روند منطقی این است که هوش مصنوعی را آهسته آهسته وارد فرآیندهای کاری شرکت کنید تا نیروهایتان بتوانند با آن منطبق شوند.

· پایش، بهبود و به‌روزی مداوم: کار هوش مصنوعی با اجرا تمام نمی‌شود. باید همیشه عملکرد سیستم‌ها را بررسی کنید. داده‌های جدید را اضافه کنید تا مدل‌ها به‎روزرسانی شوند و ارتقا پیدا کنند. در واقع بازار، رفتار مشتری و شرایط کسب‌وکار دائم در حال تغییر است، پس AI باید همراه آن آپدیت شود تا نتیجه درستی بدهد.

بیشتر بخوانید: کاربردهای هوش مصنوعی در فروشگاه های اینترنتی

آینده کسب‌وکار با هوش مصنوعی

در این موضوع شکی نیست که آینده کسب‌وکارها بدون شک به شدت تحت‌تاثیر هوش مصنوعی خواهد بود. در واقع می‌توان گفت چیزی که امروز به عنوان یک ابزار کمکی استفاده می‌شود، در آینده به بخش اصلی تصمیم‌گیری و مدیریت شرکت‌ها تبدیل خواهد شد. انتظار می‌رود بسیاری از کارهایی که در حال حاضر به نیروی انسانی نیاز دارند، به کمک AI سریع‌تر، دقیق‌تر و حتی در برخی موارد کاملا به صورت خودکار انجام شوند. در واقع اکثر شرکت‌ها به سمت تحول دیجیتال با هوش مصنوعی حرکت خواهند کرد، جایی که داده و الگوریتم نقش اصلی را بازی می‌کنند.

هرچند امروزه استفاده از هوش مصنوعی در کسب‌وکار بیشتر در چت‌بات‌های هوشمند یا اتوماسیون فرآیندها دیده می‎شود. اما در آینده وارد دنیایی می‌شویم که سیستم‌های هوشمند می‌توانند رفتار مشتری را پیش‌بینی کنند. بازار را تحلیل کنند. قیمت‌گذاری انجام دهند و حتی پیشنهادهای استراتژیکی به مدیرها بدهند و همه این‌ها به این معنا است که نقش انسان بیشتر از اجرای کارهای تکراری به سمت تصمیم‌گیری‌های خلاقانه و نظارت بر سیستم‌های هوشمند تغییر پیدا خواهد کرد.

از طرف دیگر، از همین حالا شرکت‌هایی که زودتر سراغ پیاده‎سازی هوش مصنوعی در کسب‌وکار بروند، یک مزیت رقابتی جدی و مهم به دست می‌آورند. زیرا هم رشد سریع‌تری را تجربه خواهند کرد، هم هزینه‌های آن‌ها کمتر می‎شود و هم تجربه بهتری برای مشتری‌ها می‌سازند. در مقابل می‌توان این هشدار جدی را به کسب‎وکارهایی که  تغییر را جدی نمی‌گیرند داد که احتمالا به مرور از رقابت بازار عقب می‌مانند. در نهایت می‎توان گفت آینده کسب‌وکارها عملا بدون AI قابل تصور نیست و هرشرکتی، چه یک سازمان بزرگ باشد و چه یک استارتاپ کوچک، برای بقا و رشد مجبور به استفاده از این تکنولوژی خواهد بود.