در دنیای دیجیتال امروز، نمی‌توان از امنیت کاربران و حفاظت از داده‌ها سخن گفت ولی حرفی از احراز هویت  (Authentication)به میان نیاورد. این راهکار، بارها دستخوش تغییر و تحولات متعددی بوده و طی سال‌‌های اخیر با ظهور هوش مصنوعی، به سطح تازه‌ای از دقت و کارایی دست پیدا کرده است. در این مطلب، به معرفی ای پی آی احراز هویت دیجیتال می‌پردازیم و مزایای آن را بررسی می‌کنیم.

رایج‌ترین روش‌های احراز هویت چیست و چگونه کار می‌کنند؟

رایج‌ترین روش‌های احراز هویت که امروزه در اغلب پلتفرم‌ها و برنامه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند که در ادامه، نگاهی به مهم‌ترین آنها می‌اندازیم:

بیشتر بخوانید: احراز هویت الکترونیک چیست و چه کاربردهایی دارد؟

احراز هویت مبتنی بر دانش کاربر (Something you know)

یکی از قدیمی‌ترین و درعین‌حال پرکاربردترین شیوه‌های احراز هویت، استفاده از اطلاعاتی است که تنها کاربر آن را در اختیار دارد. این داده‌ها در قالب رمز عبور (Password) یا PIN به سیستم داده می‌شود و در هنگام ورود، رمز وارد شده با اطلاعات ذخیره‌شده مطابقت داده می‌شود.

احراز هویت مبتنی بر مالکیت (Something you have)

در این روش، کد‌های یک‌بارمصرف از طریق سخت‌افزار یا نرم‌افزار (Google Authenticator، SMS و کد OPT) به دست کاربر می‌رسد و کاربر باید آن را در بازه زمانی مشخص در سامانه وارد کند.

احراز هویت بیومتریک (Something you are)

در این روش از ویژگی‌های بیولوژیک برای دسترسی به یک سیستم استفاده می‌شود. این ویژگی‌های منحصربه‌فرد شامل اثر انگشت، تشخیص چهره، اسکن عنبیه، تشخیص صدا و مواردی ازاین‌دست می‌شود. این روش به‌صورت ای پی آی احراز هویت هم در دسترس کسب‌وکارها قرار دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

احراز هویت چندمرحله ای (MFA)

احراز هویت دو مرحله ای یا چندمرحله‌ای را می‌توان ترکیبی از روش‌های قبلی دانست که در ارتقا سطح امنیت نقش بسزایی دارد. ترکیب رمز عبور با کد پیامک و یا ویژگی‌های بیومتریک، برخی از محبوب‌ترین روش‌های احراز هویت چندمرحله‌ای به‌حساب می‌آیند.

روش‌های احراز هویت دیجیتال تنها به موارد بالا ختم نمی‌شود و در مواردی، از الگوهای رفتاری مانند الگوی تایپ‌کردن، حرکت ماوس و… و همچنین لینک جادویی (Magic Link) برای ایجاد دسترسی استفاده می‌شود.

تفاوت بین احراز هویت و مجوز دسترسی چیست؟

احراز هویت (Authentication) و مجوز دسترسی (Authorization) دو مفهوم کلیدی اما متفاوت در امنیت اطلاعات هستند. در فرایند احراز هویت، سیستم از طریق مختلف (رمز عبور، اثر انگشت و…) بررسی می‌کند که آیا کاربر همان شخصی است که اجازه دسترسی به سطوح بعدی را دارد و یا خیر. در ادامه، این مجوز دسترسی است مشخص می‌کند کاربر احراز هویت شده به چه منابع یا بخش‌هایی اجازه ورود دارد. برای مثال، در یک فرم آنلاین، افراد متعددی می‌توانند تایید هویت شوند و اطلاعات موجود را مشاهده کنند؛ اما تنها افراد محدودی مجوز دارند تا اطلاعات فرم را تغییر دهند.

مشکلات رایج در احراز هویت

فرایند احراز هویت کاربران در برخی مواقع با چالش‌های متعددی روبه‌رو است که در ادامه، به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

• فراموشی رمز عبور: کاربران به دلیل استفاده از رمزهای پیچیده یا متعدد، اغلب رمز عبور خود را به یاد نمی‌آورند.
• عدم دریافت کد یک‌بارمصرف (OPT): کدهای ارسالی از طریق پیامک یا ایمیل گاهی به کاربر نمی‌رسند یا با تأخیر مواجه می‌شوند.
• اختلال در اپلیکیشن‌ها و سامانه احراز هویت: برخی کاربران به دلایلی مانند حذف برنامه یا ریست گوشی، دسترسی به کدهای تولیدی اپلیکیشن‌هایی مانند Google Authenticator را از دست می‌دهند.
• خطا در احراز هویت بیومتریک: عواملی مانند تغییرات ظاهری، نور محیط یا مشکلات سخت‌افزاری می‌تواند مانع شناسایی صحیح اثر انگشت یا چهره شود.
• قفل‌شدن حساب کاربری: خطا در هر یک از مراحل احراز هویت می‌تواند منجر به مسدود شدن موقت یا دائمی حساب کاربری شود.

هر یک از چالش‌های فوق راه‌حل مختص به خود را دارد. به طور مثال، گزینه بازیابی رمز عبور می‌تواند هنگام فراموشی رمز به کمک کاربران بیاید. راهکارهایی ازاین‌دست باعث شده تا فرایند احراز هویت با وجود مشکلات رایج، همچنان عضو جدایی‌ناپذیری از سامانه‌ها و برنامه‌های دیجیتال به‌حساب بیاید. 

نقش KYC در جلوگیری از تقلب و پول‌شویی

در فرایند KYC (Know Your Customer)، «شناسایی و شناخت مشتری» به یکی از راهکارهای کلیدی در تأمین امنیت سیستم‌ها، خصوصاً در حوزه مالی تبدیل می‌شود. این فرایند با جمع‌آوری و بررسی اطلاعات هویتی، بانکی و رفتاری مشتریان، به مؤسسات مالی کمک می‌کند تا هویت واقعی کاربران را تأیید کرده و از ایجاد حساب‌های جعلی، تراکنش‌های غیرقانونی و جریان‌های مالی مشکوک جلوگیری کنند.

بیشتر بخوانید: سامانه اعتبارسنجی چیست و چه کاربردی دارد؟

سرویس «احراز هویت» ویرا چگونه کار می‌کند و مزایای آن چیست؟

«API احراز هویت» ویرا با بهره‌گیری از فناوری‌های هوش مصنوعی و الگوریتم‌های یادگیری ماشین، راهکاری دقیق، سریع و امن برای احراز هویت کاربران به‌حساب می‌آید. این سرویس هوشمند، چالش‌های روش‌ سنتی احراز هویت همچون زمان‌بر بودن، هزینه‌های بالا و ریسک خطا و تقلب را به حداقل می‌رساند و تجربه‌ای روان و قابل‌اعتماد برای کاربران و سازمان‌ها رقم می‌زند. ای پی آی احراز هویت ویرا تصاویر دریافت شده از کاربران را با داده‌های موجود در ثبت‌احوال تطبیق می‌دهد و از این طریق، سپری قدرتمند در برابر دسترسی‌های غیرمجاز ایجاد می‌کند.

از مزایای احراز هویت ویرا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دارا بودن استانداردهای موردنیاز احراز سامانه‌های بانکی و مالی
• بررسی زنده‌بودن (Liveness) و سنجش آگاهی (Awareness)
• استفاده از تکنیک‌های خواندن متن و تشخیص حالت دست
• شناسایی دقیق چهره حتی در شرایط نوری نامناسب
• تشخیص پوشش‌های متنوع و زیورآلات
• تطبیق آنی با تصاویر ثبت شده در مراجع معتبر
• سرعت و سادگی مراحل احراز هویت برای کاربر نهایی

جمع‌بندی

استفاده از روشی مطمئن و قابل‌اعتماد برای احراز هویت کاربران، یکی از مهم‌ترین ارکان امنیت اطلاعات برای شرکت‌ها به حساب می‌آید. ای پی آی احراز هویت هوشمند ویرا با جایگزینی هوش مصنوعی با روش‌های سنتی احراز هویت و رفع چالش‌های رایج آنها، سطح تازه‌ای از امنیت دیجیتال را برای سازمان‌ها به ارمغان آورده و زمینه فعالیت غیرحضوری را برای بسیاری از کسب‌و‌کارها فراهم می‌کند.