اگر صاحب یک اپلیکیشن یا فروشگاه اینترنتی هستید، محال است با API ها سروکار نداشته باشید. رابط‌های برنامه‌ نویسی کاربری درست مانند پلی بین نرم‌افزارها عمل می‌کنند، از پرداخت هزینه‌ خرید گرفته تا پیدا کردن مکان روی نقشه و…  همگی از طریق API انجام می‌شود. اما در کشور ما به دلیل تغییرات مداوم قیمت دلار، اختلال در سرعت یا latency، قطعی ناگهانی سرویس و هزار و یک مشکل دیگر، وابستگی به API های خارجی می‌تواند چالش‌های عملیاتی زیادی را به دنبال داشته باشد و توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارها را در موقعیت پیش‌بینی‌ناپذیر و خطرناکی قرار دهد.

در این یادداشت همراه ما باشید تا چند مورد از ریسک‌های API خارجی را بررسی کنیم و همچنین راهکارهای ساده‌ای را برای کاهش این ریسک‌ها معرفی کنیم. در نهایت، نگاهی کوتاه به گزینه‌های جایگزین خواهیم انداخت تا نشان دهیم چطور می‌توانید بدون اینکه کنترل پلتفرم خود را به دست سرویس‌های خارجی بسپارید، مسیر امن‌تری را برای توسعه و استفاده از API ها انتخاب کنید.

مهم‌ترین ریسک‌های عملیاتی API خارجی در ایران

برای توسعه‌دهنده‌ها و برنامه‌نویسان، استفاده از API خارجی در ایران درست مثل یک چاقوی دو لبه است، کارایی بالایی دارد، ولی اگر به چالش‌ها و ریسک‌های استفاده از آن توجه نشود، می‌تواند کل پروژه را تحت‌تاثیر قرار دهد. در ادامه همراه ما باشید تا به مهم‌ترین ریسک‌های API خارجی بپردازیم:

قطعی API خارجی به صورت ناگهانی

API خارجی در ایران ممکن است به دلایل مختلف از دسترس خارج شود. تحریم، اختلال سروری، تعمیر و به‌روزرسانی سیستم یا حتی تغییر ناگهانی سیاست‌های ارائه‌دهنده و آپدیت‌های غیرمنتظره همگی می‌توانند از جمله دلایلی باشند که در نهایت موجب می‌شود بخش بزرگی از سرویس شما از کار بیفتد و بسیاری از کاربران‌تان با چالش مواجه شوند.

وابستگی بیش از حد به سرویس خارجی

با وجود وابستگی به API خارجی، هرگونه تغییر در API یا SDK می‌تواند به صورت مستقیم روی اپ یا سرویس شما تاثیر بگذارد، حتی اگر این تغییر، آپدیت کوچک endpoint ها باشد که می‌تواند موجب خطا شود. در چنین شرایطی شما هیچ چاره‌ای جز هماهنگی با سرویس خارجی یا تغییر شیوه معماری نخواهید داشت.

هزینه API خارجی و تغییرات قیمت دلار

نوسانات قیمت دلار در ایران همیشه یکی از چالش‌های کسب‌وکارهای مختلف است، از آنجا که هزینه API خارجی در ایران با دلار محاسبه می‌شود، هنگامی که تعداد درخواست بالا باشد و یا حجم انتقال داده زیاد باشد، می‌تواند ریسک‌های مالی قابل توجهی برای استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوپا به دنبال داشته باشد.

ریسک امنیتی API خارجی

یکی از مشکلات API خارجی خطر نشت اطلاعات است، زیرا همیشه این احتمال وجود دارد که داده‌های حساس مانند اطلاعات کاربر، تراکنش‌ها و… از طریق API خارجی به بیرون منتقل شوند. در چنین شرایطی اگر سرویس مورد نظر شما باگ امنیتی داشته باشد، افراد سودجو به بهانه‌های مختلف می‌توانند از آن سوء استفاده کنند. به این نکته توجه کنید که حتی سرویس‌های امن هم مشکلاتی دارند و در برخی موارد ضعف‌هایی از خود نشان می‌دهند، مثلا ممکن است کسی بتواند درخواست‌ها را شنود کند و یا کد مخرب به سیستم تزریق کند که این می‌تواند یکی از مهم‌ترین ریسک‌های عملیاتی API خارجی در ایران باشد.

LatencyAPI خارجی و کندی پاسخ سرویس

یکی از چالش‌های استفاده از API خارجی این است که فاصله جغرافیایی و ترافیک شبکه می‌تواند باعث تاخیر زیاد یا پایان زمان پاسخگویی شود. این موضوع به طور محسوسی روی تجربه کاربری تاثیر خواهد گذاشت، به طوری که ممکن است کاربر به طور کلی از استفاده پلتفرم و یا خدمات شما منصرف شود.  

چالش هماهنگی و تغییرات ناگهانی API

می‌دانیم که API ها همیشه هم ثابت نیستند، ارائه دهنده API ممکن است بخواهد ساختار داده  و endpoint ها را تغییر دهد، پارامترها را اضافه و یا حذف کند و یا در کل بخواهد ورژن جدیدی از سرویس را  ارائه دهد. مسئله اصلی این است که هر بار که این اتفاق می‌افتد، تیم فنی شما باید سریع واکنش نشان دهد تا سرویس دچار اختلال نشود و این فشار، هزینه و استرس زیادی برای شما به دنبال خواهد داشت.

قابلیت اطمینان و SLA محدود

یکی از ریسک‌های API خارجی این است که توافق‌نامه سطح سرویس (SLA) شفاف و قابل اتکا نیست، به طوری  که ممکن است حتی با صرف هزینه هم تضمینی برای در دسترس بودن سرویس، تأخیر پاسخ پایدار و توان عملیاتی مشخص وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی ممکن است سرویس دچار اختلال شود، ولی از نظر ارائه‌دهنده هنوز مشکلی در SLA ثبت نشود. برای همین توسعه‌دهنده‌ای که از API خارجی استفاده می‌کند باید خودش سرویس نظارت و هشداردهی مستقل را راه‌اندازی کند و برای زمان قطعی، راهکار جایگزین یا امکان بازگشت به سرویس قبلی (fallback) را در نظر بگیرد.

چگونه ریسک استفاده از API خارجی را کاهش دهیم؟

حالا که به چالش‌های استفاده از API خارجی در ایران پرداختیم. سوال مهم تر این است که چگونه از سرویس‌های خارجی استفاده کنیم تا ریسک‌های عملیاتی را کاهش دهیم. در ادامه همراه ما باشید تا راهکارهای کاهش ریسک‌های API خارجی را با هم بررسی کنیم:

ایجاد یک لایه واسط باز بین سرویس و API خارجی

یکی از راه‌های کاهش ریسک‌های API خارجی این است که مستقیم به API خارجی وصل نشوید و در عوض لایه میانی یا سرویس را تعبیه کنید تا اگر تغییری پیش آمد بتوانید به جای اصلاح کل پایگاه کد، فقط همان لایه را اصلاح کنید.

پیاده‌سازی راه‌حل جایگزین و افت تدریجی و کنترل‌شده‌ی قابلیت‌ها

باید همیشه پیش‌فرض را بر این بگذارید که API خارجی ممکن است قطع شود، در چنین شرایطی باید یا از دیتای کش‌شده استفاده کنید، یا سرویس جایگزین را فراخوانی کنید و یا اینکه به صورت موقت قابلیت‌های غیرحیاتی را غیرفعال کنید تا بتوانید به ارائه حداقلی خدمات ادامه دهید.

پیاده‌سازی پایش و هشداردهی مستقل

وقتی که از API خارجی استفاده می‌کنید، اتکا صرف به وضعیت اعلام‌شده سرویس‌دهنده خارجی کافی نیست، در چنین شرایطی باید خودتان شاخص‌هایی مانند زمان در دسترس بودن سرویس، زمان پاسخ‌دهی و نرخ خطا را مانیتور کنید تا بتوانید امکان شناسایی زودهنگام اختلال را فراهم کنید و با تنظیم هشدارهای مناسب باعث شوید که تیم فنی در زمان مناسب و درست و قبل از آنکه آثار آن را کاربران شما مشاهده کنند، واکنش نشان دهد.

کنترل نرخ درخواست‌ها و مدیریت هزینه‌ها

از جمله مشکلات API خارجی این است که معمولا تعداد درخواست‌ها محدود و مدل قیمت‌گذاری آن بر اساس دلار است. در چنین شرایطی برای جلوگیری از مسدود شدن دسترسی و همچنین کنترل هزینه، محدودسازی نرخ درخواست‌ها، ذخیره‌سازی موقت داده‌ها و تلاش‌های مجدد کنترل‌شده، می‌تواند به کنترل هزینه‌ها و افزایش پایداری سیستم کمک کند.

تقویت امنیت در سطح سیستم داخلی

حتی وقتی از امنیت API خارجی در ایران تقریبا مطمئن هستید هم، باید به این نکته توجه داشته باشید که مسئولیت نهایی حفاظت از داده‌ها بر عهده سیستم مصرف‌کننده است. پس باید اعتبارسنجی ورودی و خروجی، مدیریت صحیح توکن‌ها و رمزنگاری ارتباطات را خودتان مستقل از سطح امنیت سرویس خارجی انجام دهید و آن را به سرویس بیرونی نسپارید.

آمادگی برای تغییر یا مهاجرت API

بسیاری از اوقات به دلیل تغییر سیاست‌ها، افزایش هزینه‌ها و افت کیفیت، مجبور خواهید شد API خارجی را عوض کنید. بنابراین بهتر است از همان اول به فکر مستندسازی داخلی، تست‌های یکپارچه‌سازی و وابستگی حداقلی به SDK ها باشید تا فرآیند مهاجرت از یک API به API دیگر به جای یک کابوس وحشتناک به روندی سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر تبدیل شود.

مقایسه API  خارجی و API ایرانی از نظر ریسک عملیاتی

از نگاه توسعه‌دهندگان و برنامه‌نویسان، معمولا معروف بودن و یا حتی قوی بودن یک API اهمیت چندانی ندارد، آنچه مهم است، پایداری و قابل اتکا بودن آن سرویس است. در ادامه همراه ما باشید تا ریسک‌های عملیاتی API خارجی را با ایرانی مقایسه کنیم:

پایداری و در دسترس بودن سرویس

با اینکه API های خارجی معمولا زیرساختی قوی دارند، ولی در کشور ایران همیشه یک “اما” مهم وجود دارد و آن‌ هم چیزهایی مثل تحریم‌ها، فیلترینگ، قطعی اینترنت بین‌الملل و … است. پس همواره این احتمال وجود دارد که خود سرویس سالم باشد اما در ایران بالا نیاید. اما API های ایرانی به دلیل میزبانی داخلی و وابسته نبودن به ارتباطات خارجی، معمولا پایداری قابل پیش‌بینی‌تری برای کاربران داخل کشور دارد.

تاخیر در پاسخ و تجربه کاربری

Latency API خارجی معمولا به دلیل فاصله جغرافیایی و مسیرهای شبکه بالاست و همین موضوع روی تجربه کاربری تاثیر مستقیمی می‌گذارد. اما API های داخلی با توجه به نزدیک بودن سرورها، پاسخ‌دهی سریع‌تر و پایدارتری را ارائه می‌دهد و تجربه کاربری مطلوب‌تری را هم فراهم می‌کند.

هزینه و پیش‌بینی‌پذیری مالی

از آنجا که هزینه API خارجی معمولا به صورت دلاری حساب می‌شود، در کشور ما همواره تحت تاثیر نوسانات ارزی قرار می‌گیرد. این موضوع به طور محسوسی بر برنامه‌ریزی مالی تیم‌های توسعه تاثیر می‌گذارد. در مقابل API داخلی معمولا قیمت‌گذاری ریالی دارند و همین باعث می‌شود کنترل هزینه‌ها برای شما راحت باشد.

امنیت داده و کنترل اطلاعات

وابستگی به API خارجی امنیت داده‌های شما را در معرض خطر قرار می‌دهد. زیرا باعث می‌‍شود داده‌ها از مرزهای جغرافیایی خارج شوند و کنترل کاملی بر نحوه ذخیره‌سازی و پردازش آن‌ها وجود نداشته باشد. اما مزیت API داخلی این است که دیتا را داخل کشور حفظ می‌کند و از نظر فنی و حقوقی، کنترل بیشتری به شما می‌دهد.

پشتیبانی و ارتباط با ارائه‌دهنده سرویس

هنگام استفاده از API خارجی، اگر به مشکل بربخورید معمولا ارتباط با تیم پشتیبانی برای شما چالش‌برانگیز، غیرمستقیم و زمان‌بر می‌شود. اما وقتی از API های ایرانی استفاده کنید، معمولا دسترسی راحت‌تر و مستقیم‌تری به تیم پشتیبانی خواهید داشت و در شرایط بحرانی سریع‌تر می‌توانید هماهنگ شوید.

 بازارچه ویرا، جایگزینی امن و پایدار برای API خارجی

هرچند که API های خارجی از نظر فنی معمولا توسعه‌یافته‌تر هستند، اما استفاده از آن‌ها در ایران همیشه با ریسک‌هایی مانند تحریم، قطعی و ناپایداری و مشکلات دیگر همراه است. به همین دلیل استفاده از پلتفرم‌های ایرانی که به صورت متمرکز انواع API ها را به شما ارائه می‌دهد، می‌تواند جایگزین عملی‌تر و هوشمندانه‌تری باشد.

بازارچه سرویس‌های ابری ویرا بستری است برای خرید و فروش API های مبتنی هوش مصنوعی، ویرا سعی می‌کند با ارائه مستندات کامل و پشتیبانی فنی قوی مسیر دستیابی به API های ایرانی را برای شما راحت‌تر و هموارتر کند. با ویرا می‌توانید وابستگی به API های خارجی و ریسک استفاده از آن‌ها را کنار بگذارید و  با کمترین ریسک و پیچیدگی، از انواع APIهای مبتنی بر هوش مصنوعی نظیر تبدیل گفتار به متن، متن به گفتار، چت‌بات خدمات مشتریان، احراز هویت و …  استفاده کنید. 

با ویرا، همه APIهای ابری هوشمند را یکجا مشاهده کنید، بر اساس نیاز خود بهترین گزینه را انتخاب کنید و زمان تیم توسعه را به جای مدیریت پیچیدگی‌ها و کاهش ریسک استفاده از API های خارجی صرف نوآوری و مسائل مهم‌تر کنید.